Той
Той құда түсу рәсімінен кейін өтеді, оның басты шарттары – қыз бен жігіттің ата-аналары мен жақын туыстарының келісімі. Бұл келіспеушіліктер мен талас-тартыстардың алдын алып, болашақ некенің берік іргетасын қалауға қызмет етеді. Неке, имам айтқандай, адамдардың өміріне шынайы бақыт әкелетін бірден-бір жол, бұл – Алланың әмірі. «Ән-Нахл» сүресінің 72-аятында да осы тақырып қозғалады: «Алла сендер үшін өздеріңнен жұбайлар жаратты. Жұбайларыңнан сендерге балалар, немерелер пайда қылды. Сондай-ақ сендерді тап-таза нәрселермен ризықтандырды».
Үйленбекші болған жігіттің өз таңдауын жасау алдында біраз маңызды ескертпелерді назарда ұстауы тиіс. Біріншіден, қызға назар аударып, оның сыртқы түрін тексеріп, дүниетанымдық ұстанымдары мен құндылықтарына сай келетінін анықтау қажет. Сонымен қатар, Ислам заңнамасындағы кедергілерден, мысалы, қан немесе сүт арқылы туыстық қатынастардан зардап шекпейтінін тексеру де маңызды. Егер қыздың сыртқы көрінісі жақсы әсер қалдырса, әрі оның дүниетанымы мен ұстанымдарына сай болса, жігіт оған үйлену ниетін білдіруге болады. Бірақ бұл шешімді қабылдар алдында қыздың ата-аналарымен сөйлесіп, олардың келісімін алу қажет.
Болашақ жұбайды таңдағанда тек сыртқы көрінісіне немесе материалдық жағдайына назар аудармай, ең бастысы – оның рухани тазалығы мен діндарлығына мән беру керек. Пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен салауаты болсын, былай деген: «Тақуа әрі әдепті адамдармен үйленіңдер. Егер олардың арасында кедей болса, Алла Тағала Өз мейірімімен оларды байытады». Мұны терең түсінген адам, тек көрініс пен байлыққа емес, адамгершілік қасиеттер мен діндарлыққа назар аударады.
Құда түсу мен некеге тұрудағы басты мақсат – отбасына тыныштық, бақыт сыйлау және ұрпақ тәрбиесінде имандылық пен адамгершілікті ұстану. Пайғамбарымызға: «Қандай әйел ең жақсы (неке үшін ең қолайлы)?» – деген сұрақ қойылғанда, ол былай деп жауап берген: «Ол – күйеуінің жүзін жарқырататын, оның сөзіне құлақ асатын және күйеуі ұнатпайтын нәрседен аулақ болатын әйел». Бұл сөздер отбасындағы ең басты құндылық – өзара сыйластық пен сенім екенін көрсетеді.
Неке қию рәсімінде жас жұбайлар үшін арнайы дұға оқылады. Пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, жұбайларды құттықтай отырып: «Бааракаллааху ляк, уа бааракаллааху алайк, уа джама’а бейнакүма фи хайр» (Аудармасы: «Алла сендерге әр істеріңде береке берсін және сендерді игілікте біріктірсін») – деп, бақытты әрі берекелі өмір тіледі.
Бұл рәсімдердің бәрі, сондай-ақ, Исламдағы мұндай маңызды іс-шаралардың мәні – отбасының бақытын, берекесін арттыруда, отбасындағы ынтымақ пен түсіністікке негізделген қатынастарды қалыптастыруда жатыр. Тек қана осы жолмен ғана өмір сүру арқылы адам Аллаға жақындайды, отбасылық өмірде береке табады.