Әйелдердің қасиеттері мен қызметтері
Сүйікті Пайғамбарымыз Мұхаммедтің, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, өмірі – адамзаттың жанына үміт пен шабыт сыйлаған, жүректерін нұрландырған қасиетті жол. Оның әрбір сөзі, әрбір ісі – адамға бағыт-бағдар, өмірге мән беріп, рухани кемелділікке ұмтылуға шақырады. Оның әйелдерге қатысты айтқан хадистері тек жанашырлық пен мейірімнің белгісі ғана емес, сонымен қатар отбасының берекесі мен тыныштығын сақтау үшін керекті адами қасиеттерді насихаттайды. Пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, былай деген: «Әйелдердің ең жақсысы – сымбатты, көп балалы және қалыңмалды көп талап етпейтіндер». Бұл сөздер әйелдің сыртқы сұлулығынан бөлек, оның ішкі жан дүниесінің байлығы мен отбасы алдындағы жауапкершілігін ардақтауға шақырады.
Сахабалардың ішіндегі ең ұлы тұлғалардың бірі, Омар, Алла оған разы болсын, өз сөздерінде әйелдердің зиянынан сақтануды және таңдауда абай болуды өсиет еткен еді: «Алладан әйелдердің зиянынан сақтануды тілеңдер және оларды таңдауда абай болыңдар». Бұл сөздер ер азаматтың отбасы құрудағы жауапкершілігін, оның тек сыртқы көрінісіне емес, әйелдің рухани әлеміне де мән беруін талап етеді.
Ислам діні әйелдің мәнін тек сыртқы сұлулығында емес, иман мен білімде, адалдық пен махаббатта көреді. Иманды әйел – отбасының тірегі, тәрбиенің іргетасы, ал ол қасиеттер тек білім мен тәрбие арқылы қалыптасады. Исламның білім іздеуді әрбір мұсылманға міндеттеуі – осы ұлы қағиданың мәңгілік құндылығын көрсетеді.
Пайғамбарымыздың, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, Миғраж түні көрген көріністері жүректі елжіретіп, сананы оятады. Ол сол түні үмбетінің әйелдері үшін көңілін мұң мен алаңға толтырып, олардың азабын өз жүрегінде сезінді. Оның жүзінен әрдайым жарқырап тұратын мейірім мен жарқын шуағын мұң басқан сәті, Пайғамбарымыздың үмбетіне деген шексіз махаббатымен қамқорлығын паш етеді. Бұл көрініс оның адамзатқа деген терең сезімін, олардың әрқайсысына деген қамқорлығын және рухани байлығын түсінуге шақырады.
Пайғамбарымыздың өмірі мен оның айтқан сөздері – адамзатқа жол көрсетуші шырақ. Исламдағы әйелдің орны мен қадірі, отбасының бақытты болуы үшін әрбір ер мен әйелдің өзара құрметі мен адалдығы қажеттілігін терең сезінуге үгіттейді.
Фатима мен Әли, Алла оларға разы болсын, оның мұңлы жүзін көріп, жандары сыздап:
– Уа, Алланың елшісі! Сізді осынша ауыр күйге салған не нәрсе? – деп сұрады.
Сонда Пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, мұңлы үнмен:
– Миғраж түнінде мен Алла Тағаланың әйелдердің он сегіз түрлі азапқа түсетінін көрсеткенін көрдім. Олар менің үмбетімнен екенін ойлаған сайын, жүрегімнің ауыртпалығы еселене түседі, – деп жауап берді.
Бұл сөздер оның әйелдерге деген жанашырлығы мен қамқорлығының тереңдігін бейнелейді. Пайғамбарымыздың көңілі өз үмбетінің тағдырына шексіз алаңдап, ауырған жүректерге ем іздеуден шаршамады. Оның жан шуағы әр адамды иманның жарығына жетелеп, рухани кемелдікке ұмтылуға шақырды. Оның мейірім мен махаббатқа толы мұңды үні – адамзат баласына Алла Тағаланың хикметіне бойлап, жүректерін тазарту керектігін үйреткен үн.
Бүгінде біз, оның үмбетіміз, Пайғамбарымыздың, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, айтқан әрбір сөзінен тәлім алып, өз жан дүниемізді, өмірімізді жақсылыққа бағыттауға міндеттіміз. Оның сөздері – иман нұрының сәулесі, ал оның өмірі – адамзаттың шынайы бақытқа апарар жолы.
Сүйікті Пайғамбарымыздың, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, жүректен шыққан сол сөздері – мұсылман әйелдердің болашағын жарқыратып, рухын сәулелендірген шамшырақ іспетті. Әйел – отбасының тірегі, қоғамның жүрегі. Оның имандылығы мен ізгілігі – бүтін бір ұлттың тағдырын айқындайтын аса маңызды негіз. Ал әйелдің адасуы, жамандыққа бой алдыруы – жеке басына ғана емес, бүкіл қоғамға төнген қауіп.
Фатима анамыз, Алла оған разы болсын, уайымға толы жүрекпен:
– Я, Алланың Елшісі! Сіз көрген сол сұмдықтарды бізге егжей-тегжейлі айтып беріңізші, – деп сұрады.
Пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, көз жасын тежей алмай, қасіретке толы дауыспен былай деді: «Мен әйелдердің азапқа түскен сұмдық көріністерін көрдім. Бірі өз тілінің кесірінен, бірі кеудесінің жалаңаштығынан, енді бірі аяқтарының ашықтығынан азап шегіп жатты. Кейбірінің денесін жыландар мен шаяндар шағып, қинап жатқанын, басқаларының өз еттерін жұлмалап, отқа қақталып жатқанын көрдім. Тағы біреулері оттан жасалған қайшымен еттерін кесіп, қара күйеге айналған жүзімен қайғыдан еңіреп тұрды. Ал кейбір әйелдер жануарларға ұқсап, адамдық бейнесін жоғалтқан еді. Мұның бәрін көру – мен үшін жан түршігерлік азап болды».
Оның үніндегі терең қайғы үмбетінің әйелдеріне деген алаңдаушылықтан туындаған еді. Сүйікті Пайғамбарымыздың, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, айтқан сөздері әр мұсылман әйелге өмірлік сабақ болуға тиіс:
– Әйелдер, сақтаныңыздар! Тәубе етуді ұмытпаңыздар! Иманды күшейтіңіздер, өз абыройларыңыз бен Алланың алдындағы жауапкершілікті қастерлеңіздер.
Оның бұл өсиеттері – әйелдің мәртебесін аспандатып, дініміздің ақиқатымен терең байланыстырған рухани нұсқаулық, ал оның жүрегіндегі алаң – әрбір жанның құтқарылуын қалаған шексіз мейірімнің көрінісі.
Фатима анамыз, Алла оған разы болсын, алаңдай толқыған жүрегімен:
– О, Алланың Елшісі! Бұл әйелдер не үшін осындай ауыр азапқа душар болып жатыр? – деп сұрады.
Сүйікті Пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, қамығып:
– О, Фатима! Шашынан асылған әйел – өз ұятты жерлерін жасырмаған әйел. Тілінен асылған әйел – адамдардың жүрегіне жара салған, сөздерімен ауыртқан әйел (…)! – деп жауап берді.
Әбу Бакр, Алла оған разы болсын, жеткізген бір хадисте Пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, айтты:
– Кез келген әйел күйеуіне жағымсыз сөздер айтса, ол Алланың, періштелердің және барлық жаратылыстың қарғысына ұшырайды, – деп ескерткен.
Сахаба Усман, Алла оған разы болсын, да:
– Егер әйел күйеуіне: «Мен сенен ешқандай жақсылық көрмедім!» десе, оның бұрынғы құлшылықтары қанша мол болса да, сауаптарынан айырылады, – деген болатын.
Бұл өсиеттерден Пайғамбарымыздың, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, отбасы ішіндегі ынтымақ пен мейірімнің маңыздылығын ерекше ескергенін аңғарамыз. Ол әйелдерді жұбайлық өмірдің жауапкершілігіне үңіліп, отбасы бақыты үшін жанашырлық танытуға шақырды.
Абдурахман бин Ауф, Алла оған разы болсын, жеткізген хадисте Алланың Елшісі былай деген:
– Егер әйел күйеуінің табысының аздығына шағымданып, оның денсаулығы мұнан артық еңбек етуге мұрша бермесе, оны кінәлап, мазасын алатын болса, Алла Тағала оның намаздары мен оразаларын қабыл етпейді.
Бұл сөздер бізге некенің киесі мен жауапкершілігін ұқтырады. Жұбайлар бір-біріне демеу болып, қиындықтарда қолдау көрсетуге, мейіріммен қарай білуге тиіс. Өйткені, отбасының берекесі мен қоғамның негізі – осы жанашырлық пен түсіністік.
Пайғамбарымыздың, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, жүрегінен шыққан бұл сөздер әрбір әйелге рухани тәрбие мен имандылықтың шамшырағы болмақ. Әрбір жан ұлық пайғамбардың үнінде жаңғырып тұрған шексіз мейірім мен қамқорлықты жүрегімен сезініп, өз өмірінде қолданып, отбасы мен қоғамның гүлденуіне үлес қосуы тиіс.
«Егер әйел өз жарының рұқсатынсыз үйден шықса, онда күн сәулесі тиген барлық нәрсе оны қарғайды, ол үйіне қайтқанша». «Ал егер әйел әшекейленіп, хош иіс себініп, жарының рұқсатын алып үйден шықса да, оның әр қадамы үшін Алла Тағала оның жарына Тозақта үй салып береді», – хадис.
Талхат ибн Абдуллах, Алланың рақымына бөленген, бізге Мұхаммед пайғамбарымыздың, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, мынадай үкімін жеткізген екен: «Әйел кісі, үйінің төрінде отырып, көзге сүрме сызса да, күйеуі оған наразы болса, яғни, әйелін бояусыз көргісі келсе, Алла Тағала сол әйелге, күйеуінің жүзіне күлімдегенше ашуланады».
Пайғамбарымыз Мұхаммед, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, былай деген екен: «Егер ер кісі жарының жылуына зәру болса, ал әйел, себепсіз, оған бет бұрса, күйеуінің көңілі қалып, ұйқыға кетсе, онда періштелер таң атқанға дейін сол әйелге қарғыс айтады».
Жүрегі жараланған Фатима анамыз, Пайғамбарымыздың, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, алдына барып, мұңайған үнімен: «Уа, Алланың Елшісі, жарым Әлимен арамыз суынып, жүрегім жараланды», – деп зарлады. Сонда Пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, мейірімді жүзімен: «Қайтып барып, жарыңның жүзіне күлімдеу сыйла», – деп бата берді. Үйіне қайтқан Фатима анамыз, жүрегі үмітпен соғып, күйеуінің алдына барды. Махаббатының құдіретімен ол, Пайғамбарымыздың айтқанындай, күйеуінің айналасында жетпіс рет айналып шықты. Сол сәтте Әли батырдың жүзіне аздаған күлімдеу үңілді, күлімсіреп, қалжыңдап: «Байғұс әйелім-ай!» – дейді.
Жүрегі қуанышқа толы Фатима анамыз, Пайғамбарымыздың, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, алдына асығып жетіп: «Уа, Алланың Елшісі! Жарым маған жүзін жарқыратып күлімсіреп, арамыздағы бұлттар ашылып кетті!» – деп шаттана хабарлады. Сонда Пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, мейірімді жүзімен: «Қызым, жанымның иесі болған, мені шынайы Пайғамбар етіп жіберген Алла Тағалаға ант етейін, егер сен күйеуіңнің мейірімінен айырылып дүниеден өтсең, мен сен үшін жаназа намазын оқымас едім. Біл, қызым, Алланың разылығы – күйеуіңнің разылығында, ал Алланың ашуы – күйеуіңнің ашуында жатыр. Сен, Иса пайғамбардың анасы Мәриям сияқты, қаншалықты ұлы иманға келіп, Аллаға құлшылық етсең де, күйеуіңнің көңілі болмаса, барлық амалың босқа кетеді. Сондықтан, қызым, әйел үшін ең үлкен бақыт пен сауап – күйеуіне мойынсұну», – деп насихаттады.
Егер күйеуі әйелді Исламның таза қағидаларына қайшы келетін іске итермелесе, онда иманды жар Алланың бұйрығына бағынып, күйеуінің бұл өтінішіне бой алдырмауы тиіс.
Алла Тағаланың бұйрықтарына мойынсұнып, күйеуіне адалдық танытқан әйел үшін ең үлкен сауап – қол өнерімен айналысу, әсіресе тоқыма ісі. Пайғамбарымыз Мұхаммед, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, қызы Фатимаға, Алла оған разы болсын, қарата: «Қызым, тоқыма тоқу – бұл бір жыл бойы күн сайын қосымша намаз оқығаннан да артық сауапты іс. Әсіресе, тоқыған киімдеріңді күйеуің кисе, сауабың еселене түседі», – деп үйреткен. Пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, сондай-ақ: «Әйел әрбір түйін тоқи сайын, Алла Тағала оған шәһиттің сауабын жазып қояды. Қызым, егер тоқыған киіміңді күйеуің немесе балаларың кисе, сен міндетті Әрбір түйін мен жіп үшін Алла Тағала саған Жәннатта бір қаланы сыйға береді».
«Әйел жеті күн бойы жарына адал қызмет етсе, Алла Тағала оған Тозақтың жеті қақпасын жауып, Жәннаттың сегіз қақпасын ашады деп Мұхаммед пайғамбарымыз, оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын, хабар берген. Яғни, мұсылман әйел жарына деген ізеттілігі мен адалдығы арқылы Пейіштің кез келген қақпасынан өз еркімен кіре алады».