Шектен шығу
Ақырғы Сот, Сот күні – Ибраһимдік діндердің эсхатологиясында – Алла тағаланың əділдер мен күнəкарларды анықтау жəне бұрынғылардың сауабы мен соңғыларының жазасын анықтау үшін адамдарға жасайтын соңғы үкімі.
Мұсылманның Алла Тағаланың қасиетті кітабы Құранда жəне Пайғамбарымыз Мұхаммедтің Сүннетінде белгіленген шектен шығуы Ислам діні бойынша күнə болып табылады. Алла Тағала өз пайғамбарлары арқылы адамдарға денсаулығына зиян келтіретін, олардың айналасындағы адамдармен қарым-қатынасын бұзатын, мұсылманның Алла Тағалаға деген сенімін шайқалтатын нəрселерді көрсеткен. Қасиетті Құран жəне Мұхаммед пайғамбардың сүннетінде мұсылманның кесіп өтуге болмайтын шекарасы анық көрсетілген, өйткені ол оны кесіп өтсе, күнə жасайды. Мұсылман күнə жасау арқылы өзіне де, өзгеге де қазіргі заманда ғана емес, болашақ өмірінде, өлгеннен кейінгі өмірінде де зиянын тигізеді. Жер өмірінде жасалған күнəлар адамды тозақтың жеті шеңберінің біріне жетелейді, оның қаншасын істегеніне жəне қаншалықты ауыр екеніне байланысты. Исламда күнəлар үлкен немесе ауыр жəне кіші болып екіге бөлінеді.
Кішкентай күнəлары үшін кешірім алатын адам істеген ісіне өкініп, қайта жасамайды, қайта жасаса ол ауру, жанын емдету керек. Жан-жақты психиатр, психотерапевт, психологтың көмегі артық болмайды. Бірақ ең жақсы емші – Алла жəне оның тағдыры.
Исламдағы ең үлкен күнəлар: Исламдағы күнəнің бұл түрі ең ауыр, оны жасағаны үшін адам жазалануы яғни емделуі керек. Исламда дəрежесі жағынан ең үлкен күнə – пұтқа табыну, көпқұдайшылық (ширк), ол өлім күнəсі, үлкен жəне пұттарға табынған адамда құтылу жоқ. Тозақта ауыр жəне қорқынышты азапқа ұшырайды; Жазықсыз əйелге жала жабу жəне зина жасады деп айыптау да Исламда үлкен күнə болып табылады; Исламдағы ең үлкен күнə – мүмінді өлтіру. Кез келген адамды өлтіруге Аллаһ Тағала тыйым салған, бірақ бір Жаратушыға сенген мұсылманды өлтіру – Исламдағы ең ауыр күнə жəне оның жазасы аяусыз болады; Сиқыршының Исламнан шығуына немесе адамға қандай да бір зиян келтіруіне себеп болатын бақсылық; Өсімқорлық – пайызбен ақша беру немесе пайызбен өмір сүру; Мұсылманның соғыс алаңын тастап кетуі мұсылманның оның қасиетті жерлерін таптап, дінінің масқаралануына жол беруімен пара-пар; Жетім баланың мүлкіне қол сұғу; Исламда күнəлардың кешірілуіне жəне өтелуіне үміт үзу – үлкен күнə, өйткені бұл мүміндердің қамқоршысы болған, адамды ана құрсағында өсірген жəне сақтаған Алла Тағалаға деген шарасыз сенімсіздікті көрсетеді. Жалған куəлік; Зинақорлық; Гомосексуализм; Шошқа етін, сондай-ақ өлексені жəне жеуге харам (тыйым салынған) өнімдерді жеу, мұсылманға тек халал (рұқсат етілген) жеуге жəне ішуге рұқсат етіледі; Алкогольді сусындарды ішу.
Қасиетті Қағбада жəне Меккеде күнə жасалса, Исламда күнəнің ауырлығының кез келген дəрежесі артады, өйткені бұл аумақ Аллаһ Тағаланың қасиетті ғибадат орны болып табылады. Сондай-ақ Исламдағы ең үлкен күнəлар: Рамазанда себеп болмаса, оразаны өткізіп жіберу; күнə жасауды ұйымдастыру – бұл əрекет түріне жезөкшелер үйін ұйымдастыру, сутенерлік жатады; егер адам зекет беруге міндеттілер санатына кірсе, зекет беруден бас тарту; сатып алу – сату мəмілелеріндегі жосықсыз қатынастар, алдау; ата-анасымен немесе туыстарымен қарым-қатынасты бұзу; дəлелді себеп болмаса, бес уақыт парыз намазын қалдыру. Адам бойындағы жаман адамгершілік қасиет: тəкаппарлық, иманға сыймайды, күнəға жатады. Басқа адамдарға, тіпті жануарларға да қиянат жасағаны үшін адам тозаққа түсуі мүмкін, бұл Мұхаммед пайғамбардың хадисінде айтылғандай, мысықты аштан өлтірген əйел тозақ отымен жазаланады. Исламдағы күнəлар тек осы тізіммен шектелмейді: Аллаһ Тағала өз пайғамбарлары арқылы мұсылмандарға ескерткендей, Ислам діні бойынша тыйым салынған жəне қалаусыз əрекеттердің толық тізімі бар. Мұсылман Алла Тағаланың періштелерінің өзін қорғап, жын-шайтаннан қорғап, Алланың мейірімінен, кешірімінен айырылып қалмауын қаласа, осы ескертулердің бəріне мұқият болуы керек.
Исламдағы кіші күнəлар: Ауыр күнəлардан азырақ күнəлар кіші деп аталады, олардың саны жеткілікті. Кішкентай күнəларды көп жасаған адам ақырында үлкен күнəға баруы мүмкін, сондықтан мүмін мұсылманның кішігірім күнəлардан сақтануы өте маңызды. Олар адамды Алланың разылығы мен мейірімінен алыстатады, ал олардың кейбірін жасағаны үшін жауапкершілікке тартылып, адамдардың бұзылған құқықтарын (ғайбат, жаман мінез, т.б.) өтеуі керек. Исламдағы кіші күнəлар: əдепсіз көрініс; көршілерге жаман қатынас; адамдарға қызғаныш пен жек көрушілік; тамақ үшін алтын немесе күміс ыдыстарды пайдалану; егер оның жұмысының шарттары мен төлем мөлшері онымен келісілмеген болса, қызметкерді жұмысқа қабылдау; қабірлердің үстіне отыру; үшіншісінің қатысуымен екі адамның сыбырласуы, екі адамның үшінші сұхбаттасушыға түсініксіз тілде сөйлесуі; Кіші немесе үлкен дəретті Қағбаға қарай, жол бойындағы жерлерде, жеуге жарамды жеміс-жидек өсетін ағаштардың түбінде, өрмекшілердің ұяларында, сондай-ақ ағып жатқан суда, жайылымдық жерлерде отыру немесе шаптыру; боқтық сөз жəне жала жабу, сізді сөзбен қорлау немесе өсектеу, сондай-ақ достық байланыстардың үзілуіне əкелетін барлық нəрсе. Бұл тізімге Исламдағы барлық кіші күнəлар кірмейді – ол тізім əлдеқайда кең жəне ұзағырақ, ал Құран Кəрімді зерттейтін мұсылмандар Исламдағы барлық кіші жəне үлкен күнəларды біледі. Сондай-ақ, мұндай білімді алу үшін Пайғамбарымыз Мұхаммедтің сүннетінен алған білімін алған ғұлама дін ғалымдарының хадистері мен кітаптарын оқу керек. Мұсылман Исламдағы кез келген күнə оның жанын қорлайтынын жəне Алла Тағаланың мейірімінен алыстататынын есте ұстауы керек. Ислам дініндегі мұсылман үшін күнəлар удан да қауіпті, өйткені у адамның жердегі өмірін ғана өлтіреді, ал күнə адамды мəңгілік өмірден, тақуалардың игіліктерінен айыруы мүмкін.