Шешімдер мен мүмкіндіктердің орнына проблемаларды көру (анау жоқ мынаужоқ анау істетпейді мынау істетпейді жағдай жоқ орта жаман) бізді кейде тұлғаболуға, ізгі амал істеуге немесе өзіміз қалаған нəрсеге ие болуға лайық емесекендігімізге сендіреді. Біз өзімізді лайықты деп санайтын нəрсені ғана тартамыз. Сізөзіңізді қаншалықты құрметтейтін болсаңыз, соғұрлым көп мүмкіндіктерге иеболасыз, соғұрлым тəуекелмен көп игілік ізгілікке қол жеткізе аласыз. Өзіңіз туралыпікіріңіз неғұрлым жоғары (шынайы) болса, адамдар сізбен сөйлескісі келеді. Оларсіздің клиенттеріңіз, іскери серіктестеріңіз немесе достарыңыз болғысы келеді. Өзін-өзі құрметтейтін жəне бағалайтын адам: «мен кез-келген нəрсені жеңе аламын. Мен мұны қалай жасау керектігін əлі білмеймін, бірақ əлі күнге дейін оны білудің қажетіжоқ. Енді қажеттілік туындаған кезде қажетті ақпарат өздігінен пайда болады». Бұлжағдайда əр жағдай көбірек білуге жəне жасауға мүмкіндік береді.
КӨМЕКТЕН БАС ТАРТПАҢЫЗ
Кейде қажетті ақпарат басқа адамдардан келеді, мысалы: кеңес, ұсыныс немесе тіпті сын түрінде. Алайда, өзін-өзі бағалаудың төмендігі біреудің ұсынысын, кеңесін, көмегін қабылдауға немесе сынды дұрыс қабылдауға кедергі келтіруі мүмкін. Біз қорғаныс позициясын ұстанамыз: «Мен неге басқаны тыңдауым керек?», «Олар менен артық біле ма не?», «Мен неге əріптесімді тыңдауым керек? Олар менен ақылды ма не?». Мұндай ұстаным қате, өйткені тек өз ой-пікірімізді қабылдай отырып, біз қосымша көмектен бас тартамыз. Сіз бұл сөздерді қанша рет айтқансыз: «Мені өмір сүруге үйретпеңдер», «Мен не істеу керектігін өзім білемін»? «Ақылды болып көрінетіндердің, маған сабақ бергенін қаламаймын», «Сен маған қарағанда ақымақсың».